ZEYNAL ASLAN’IN KALEMİNDEN TÜTÜN TÜTÜN TÜTÜN;

Bu içerik 123 kez okundu.
Advert

Adıyaman ilinin ekonomi lokomotifi tütün dü. Tütün Adıyamanlıyı tarlasında tutarak ırgat olmayı engellemiş, her aile kendisinin ırgatı vasfıyla tarlasıyla, işiyle meşgul oluyordu. Yetiştirdiği tütünün parası aile ekonomisini geçindirdiği gibi Adıyaman esnafına da nefes oluyordu. Bu olay 1997 lere kadar sürdü. Özelleştirme kapsamında 2000 yılında Tekel Özelleştirilince Adıyaman ekonomisinin can damarı olan tütün ekimi kota konularak kısıtlanmış, birçok köylünün 200 kg olan kotaları’da verilen küçük destekleme ile iptal edilmiş, kotasını iptal etmeyenlere sadece 200 kg. kadar ekme izni verilmişti. Tabi bir köylüye sadece 200 kg tütün ekilmesine müsaade etmek köylünün önünü tıkamaktan başka bir şey değildi. Aynı tarihlerde çıkarılan 4733 Sayılı Yasa ile kıyılmış tütünün bir gramını satmak ve bulundurmak (ikametgahında dahi) yasaklanmış bir yıl ile 3 yıl arasında ceza getirilmişti. Kısacası Adıyaman da tütün ekimi yasaklanmıştı.  Köylü kendi başına bırakılmıştı..Tütün Platformu diye bir topluluk oluşmuş, bu platformun öncülüğünü de bugünün CHP Milletvekili sayın Abdurahman Tutdere yapmaktaydı, bunları kendisi çok iyi bilmektedir. 2008 yılında Sayın Ahmet Aydın’ın özel çabası neticesinde 1 gramı dahi yasak olan tütüne 50.kg kadar nakil, taşıma bulundurma içme serbestîsi getirilmiştir. Cezalar da kademeli olarak belirlenmiştir. 50 Kg. kadar tütünün serbest edilmesi tütün ticaretinde hareketliliği başlatmıştır. Özel sektör tütün ihtiyacının bir kısmını Adıyaman tütününden karşılamak üzere ovadaki çiftçilerle sözleşme imzalayarak İzmir tütününü ektirmiştir. Çelikhan ve dağ bölgelerinde arazinin kısıtlı olması nedeniyle oradaki vatandaşlar da kendi bölgelerinde tütün ekimini yapıp, bölgedeki yerel tüccarlara satarak geçimlerini yapmaya çalışmışlardır.

Tekel'in özelleştirilmesinden sonra tütün ekimi kısıtlanmış, hatta yok denecek dereceye kadar düştüğü gibi, tütün ticareti de yasaklanmıştı. İzmir tütününün kotalarının artırılmasıyla Adıyaman’ın ova köyleri tekrar tütün ekimiyle meşgul olmaya ve kısmen de ihtiyaçlarını karşılayacak bir gelire kavuşmuş oldu.

Çelikhan, Bulam, ve Dağ köylerimizdeki vatandaşlar da kendi bölgelerinde ektikleri tütünleri kendi imkanlarıyla kıyıp veya bu bölgelerde tütün ticareti (Gayriresmi)yapan şahıslara satarak aile geçimlerini yapıyorlardı, buna devlet' de göz yumuyordu.

Tütün ticaretini yapan şahıslar vergisiz kazançların yüksek olması nedeniyle işlerini genişlettiler, tütün ticareti öyle bir duruma geldi ki ovadaki vatandaş da artık sulu tütün ekmeye başladı. Tütün tüccarları Adıyaman'da ovada ve dağlık bölgelerde ekilen tütünlerin hepsini satın aldılar bu yetmediği gibi Türkiye’nin bütün illerinde ekilen tütünleri satın aldılar, bununla da yetinmeyip Azerbaycan, Gürcistan’dan, ve başka ülkelerden tütünü ucuz satın alıp işleyerek Türkiye’nin 81 ilinde tütün satış dükkanları açarak makaron sigara olarak piyasaya sürdüler, makaron sigaranın ucuz olması nedeniyle sigara piyasasına hakim oldu. Vergisiz olarak ucuz satılan makaronlar tütün tüccarlarının sermayelerini katladığı gibi, devletin sigara satışından elde ettiği vergi gelirleri sıfırladı. Devletin sigara satışından elde ettiği vergi gelirleri tütün tüccarlarının cebine vergisiz kazanç olarak girince, bunu önlemenin yolu olarak tütün ekicisini koruyan ve tüccara büyük cezalar getiren yasa çıkartıldı. Köylü ve ziraat odaları başkanları Tütünü belli bir kritere bağlayarak ekimini serbest hale getirmek için siyasilere yüklendiler. Ak Parti Milletvekili Sayın Ahmet Aydın'ın çabaları sonucu tütün ekim kotası arttırıldı 2011 yılında üretici sayısı 2111 aile olup 1.5 milyon kilogram tütün üretilirken 2021 yılında üretici sayısı 8850 aileye, tütün üretimi 15 milyon kilograma çıkmıştır. Türkiye’deki sigara fabrikalarında % 11 olan yerli tütün kullanımı %30 kadar kullanma zorunluluğu getirilmiş bu oranın % 45’e kadar yükseltilmesi Sayın Cumhurbaşkanının kararnamesine bırakılmıştır. Ekiciyi korumak amacıyla üreticinin tütününü Kooperatifler aracılığıyla da satışına izin verilerek, ayrıca tütün mamullerinde %80 olan ÖTV’yi üretici lehine %40’a düşürmüştür. Tütün Yasası çıkarılırken tütün tüccarlarının önünü kesmek amacıyla ''tütün ticaretini yasaklayan bir madde ile 7 yıl ceza verilmesi maddesi, hazırlıksız tütün sektörü için ağır bir madde oldu. Kooperatifleşmenin gecikmesi, yasanın yürürlüğe girmesi olayların fitilini ateşledi. Adıyaman tütüncüsü mü eylem yaptı, ticaretçisi mi eylem yaptı veya organize bir şekilde mi eylem yaptırıldı onu bilmiyorum ama Adıyaman Valisi'nin sağduyulu hareketi bu olayları yatıştırdı. Ama şunu belirtmek zorundayım; Adıyaman köyleri için tütün ekiminde engel yok. Özel Tütün şirketlerine satışında da bir sorun yok, Geriye Çelikhan, Bulam ve Dağ bölgesinin tütünlerinin satışı kalıyor, buna'da yasal düzenleme getirilmiş. Yasaya uygun hareket edildiği zaman burada da satışta engel yoktur. Fakat alışılmış ticaret sistemini terk etmekte sorun var. Katmerli rantı bırakmak birilerinin işine gelmiyor. İşte olayların fitili buradan ateşlendi. Bir gurup, tütün eylemi yaptı, yolları kestiler, kendince haklı gerekçeleri olsa bile, hiç kimsenin hasta taşıyan bir ambulansı alıkoyması, engellemesi ve Ambulansın içine bakması normal bir hareket değildir. O ambulansın içindeki hastanın hayatını kaybetmesi durumunda cinayetle ne farkı var.

Gelelim siyaset kamuoyuna; siyaset aktörleri bu konuyu çok güzel işlediler ve provake ettiler. Özellikle sorumluluk makamlarında bulunanlara söylüyorum. Bu olayı sadece Ak Partiye mal etmek yanlıştır, meydanlarda milleti galeyana getireceğinize 2000’li yıllarda yasaklandığı zaman neredeydiniz. Ucuz etin tiriti olmaz derlerdi atalarımız, ucuz politikaların da getirisi olmaz diyorum. Konu adliyeye intikal etmiş, bazı vatandaşlar tutuklanmış, kimlerin de tutuklandıklarını bilmiyorum ama temennim; içerdekilerin bir an önce salıverilmesi. Ama şunu tekrar belirtmek istiyorum, yiğidi öldür ama hakkını yeme demişler, bu nedenle tütün konusunda Adıyamanlı tütün ekicilerinin Ak Parti Milletvekili Sayın Ahmet Aydın’a teşekkür borçları var. Protestocuların hasta ambulansının hastaneye gitmesini engellemesi, ambulansın içini kontrol etmesi, haklı olsa bile yapılan eyleme gölge düşürmüş, böyle bir hareketin mazereti asla kabul edilemez saygılarımla,                                                                                    

Zeynel ASLAN.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRX
TEKNOFEST’TE SANKO OKULLARI FLAMASI DALGALANDI
TEKNOFEST’TE SANKO OKULLARI FLAMASI DALGALANDI
TEKNOFEST 2021’DE EN ÇEVRECİ PROJELER ÖDÜLLENDİRİLDİ
TEKNOFEST 2021’DE EN ÇEVRECİ PROJELER ÖDÜLLENDİRİLDİ